Celiakia
Celiakia [choroba trzewna] jest to odpowiedz immunologiczna spowodowana spożyciem glutenu występująca u osób z predyspozycjami. Choroba powoduje zanik kosmków jelita grubego. Na celiakie można zachorować w każdym wieku. Zarówno podczas rozszerzania diety niemowlęciu, jak i podczas ciąży, po infekcji czy operacji. Najczęściej jednak diagnozuje się celiakie u osób 30-50 letnich. Ciekawostką jest to, że kobiety chorują dwa razy częściej niż mężczyźni. Jedyną metodą leczenia jest stosowanie diety bezglutenowej przez całe życie.
W Polsce nie prowadzi się rejestru osób chorych na celiakie. Szacuje się, że na tą chorobę cierpi ok 1% populacji [czyli ok 400 000 osób] i niestety trwa całe życie.
Objawy dzielimy ze względu na rodzaj i siłę reakcji:
· Pełnoobjawowa – ta postać najczęściej występuje u dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych; często bywa mylona z reakcja alergiczną. Charakteryzuje się: bólami brzucha, małym wzrostem, biegunką, utratą masy ciała czy np. anemią.
· Skąpoobjawowa – zmiany występują tylko w błonie śluzowej jelita cienkiego, Najczęstsze objawy to: ciągłe zmęczenie, niedobory żelaza, depresja, uporczywe bóle głowy, podwyższony poziom cholesterolu czy afty i wrzodziejące zapalenia jamy ustnej.
· Ukryta – postać ta charakteryzuje się prawidłowym obrazem jelita cienkiego z jednoczesną obecnością charakterystycznych przeciwciał w krwi. U tych chorych z czasem możemy się spodziewać zaniku kosmków jelitowych i rozwoju choroby.
Alegia na gluten
Mimo, że celiakia i alergia na gluten mieszczą na tej samej „półce” nietolerancji pokarmowej nie są tymi samy schorzeniami i nie powinny być ze sobą mylone.
Gluten (zaraz po mleku) jest najczęstszym alergenem pokarmowym. Jednak jest jednym z niewielu, który można zastąpić innymi produktami. Gluten nie ma żadnych właściwości odżywczych, a jego nadmiar w organizmie człowieka utrudnia prawidłowe wchłanianie substancji odżywczych i obciąża wątrobę. Zamiast glutenu można wybrać owies, ryż, kasze jaglaną a nawet orkisz – który po prawda zawiera gluten ale w mniejszej ilości niż popularna mąka pszenna.W zależności od czasu wystąpienia reakcji, objawy możemy podzielić na: natychmiastową i późną.
· Natychmiastowa występuje po kilku minutach do godziny po spożyciu glutenu; objawami mogą być: wymioty, biegunka, wstrząs anafilaktyczny, pokrzywka skórna, wodnisty katar, zmiany na skórze;
· Późna reakcja może pojawić się nawet po 1-2 dniach, objawiać się może biegunką lub zaostrzeniem atopowego zapalenia skóry.
Objawy różnią się w zależności od wieku. U dzieci najczęściej objawy alergii objawiają się zmianami skorymi, rzadziej objawami ze strony układu pokarmowego czy oddechowego. W przeciwieństwie do celiakii większość dzieci wyrasta z tego typu alergii. U dorosłych alergia na gluten ujawnia się najczęściej w postacią pokrzywki, obrzęku naczynioruchowego, wstrząsu anafilaktycznego oraz biegunki. U dorosłych obserwuje się też reakcje na gluten, która występuje tylko po równoczesnym wysiłku fizycznym. W przeciwieństwie do dzieci u dorosłych alergia na gluten trwa latami. Leczenie w przypadku alergii na gluten jest takie same jak w przypadku celiakii – dieta bezglutenowa.
Nadwrażliwość na gluten
Nadwrażliwość na gluten rozpoznaje się u tych osób u których wykluczono celiakie oraz alergie pokarmową, nie ma zaniku kosmków jelitowych a mimo to po spożywaniu glutenu pojawiają się niepożądane objawy u pacjenta. W wśród niepożądanych objawów możemy zaobserwować: bóle brzucha, wysypka, uczucie ciągłego zmęczenia, bóle głowy, biegunka, wzdęcia a nawet zapalenie języka. Objawy pojawiają się przeważnie w ciągu kilku godzin lub dni po spożyciu produktu zawierającego gluten. Leczeniem nadwrażliwości jest wprowadzenie diety bezglutenowej.
Wstępne badania amerykańskie wskazują, że zaburzenie to może dotyczyć aż 6% populacji.
Jak wygląda dieta bezglutenowa?
Produktami naturalnie bezglutenowymi są: kukurydza, ryż, ziemniaki, soja, proso, gryka, tapioka, amarantus [szarłat], maniok, soczewica, fasola, sago, sorgo, orzechy, a także mięso, owoce i warzywa. Za bezglutenowe uznaje się również produkty przetworzone, w których według ustaleń FAO/WHO zawartość glutenu nie przekracza 20 ppm (20 mg na kg) i oznacza się je międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.
bigcherrylove