Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
w Olsztynie

KARTA FORTYFIKACJI

Nazwa:

Pozycja Iławska
(niem. Deutsch Eylau Stellung)

Sytuacja:

Widok ogólny

Nr inwentarzowy:

4

Miejscowość:

Iława

Gmina:

Iława

Powiat:

iławski

Województwo:

warmińsko - mazurskie

Nazwa własna historyczna:

Panzerbereitstellungplatz

Nazwa własna współczesna:

Betonowy okop lub
stanowisko dla działa pancernego

Usytuowanie w terenie:

Betonowy okop lub stanowisko dla działa pancernego zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie schronu oznaczonego nr 3, w pobliżu drogi Iława – Radomno, po jej zachodniej stronie, około 600 m
na południe od granic miasta.

Rok powstania/okres budowy - przebudowy:

1944r.

Materiał wykonania:

beton

Widok ogólny

Opis rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych:

Ilość kondygnacji: -

Konstrukcja z betonu wylewanego w szalunek.

Grubość ścian obiektu wynosi od około 30 do 50 cm., a długość ponad 10m.

Historia obiektu/pozycji:

Pozycja Iławska (niem. Deutsch Eylau Stellung) w niemieckich planach wojskowych była pozycją, która miała zostać wybudowana dopiero w okresie mobilizacji wojska, czyli tzw. rozpoznaną. Zadaniem tych umocnień było ochronić Iławę (wówczas bardzo ważny węzeł kolejowy i drogowy na terenie Prus Wschodnich) przed wypadami polskiej kawalerii mogącej zniszczyć infrastrukturę kolejową, niezbędną do zaopatrzenia wojsk niemieckich mających  nacierać na Warszawę. Wzniesiono wówczas, na południe od Iławy przy drogach dojazdowych do miasta, cztery żelbetowe schrony do ognia czołowego o odporności D (niem. MG Schartenstand D). We wrześniu 1939r. umocnienia te spełniły rolę, jaką im przypisano. Jednak
w styczniu 1945r., mimo przeprowadzonej wcześniej modernizacji schronów
w 1944r. (jeden ze schronów zamieniono z bojowego na bierny oraz wzniesiono betonowe schrony lub stanowiska dla dział pancernych), nie mogły już one sprostać nacierającym spod Lubawy radzieckim wojskom pancernym dowodzonym przez gen. Małachowa.

Rzut

Stan zachowania:

Stan techniczny konstrukcji –dobry.

Obiekt łatwodostępny.

Wnioski konserwatorskie:

Obiekt kwalifikuje się objęcia ochroną konserwatorską poprzez wpisanie do rejestru zabytków (w połączeniu ze schronem sąsiednim oznaczonym nr 3).

Wartość:

naukowa, historyczna (w połączeniu ze schronem sąsiednim oznaczonym nr 3)

Data wypełnienia:

październik 2006 r.

Autor opisu:

Adam Płoski

Autor rysunków

Agata Grygo

Autor zdjęć:

Adam Płoski

Przechowywanie negatywów

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie.