Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
w Olsztynie

KARTA FORTYFIKACJI

Nazwa:

-

Sytuacja:

Widok ogólny

Nr inwentarzowy:

9

Miejscowość:

Iława

Gmina:

Iława

Powiat:

iławski

Województwo:

warmińsko - mazurskie

Nazwa własna historyczna:

Postenstand

Nazwa własna współczesna:

umocnienie mostu
- stanowisko wartownicze

Usytuowanie w terenie:

Obiekt zlokalizowany jest przy moście kolejowym nad rzeką Iławką we wschodniej części miasta., na północnym przyczółku mostowym.

Rok powstania/okres budowy - przebudowy:

1905r.

Materiał wykonania:

cegła

Widok obiektu od strony nasypu kolejowego

Opis rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych:

Ilość kondygnacji: 1 kondygnacja naziemna

Obiekt wzniesiony z cegły, zwieńczony betonową opaską.

Obiekt o profilu półokręgu, połączony konstrukcyjnie z mostem kolejowym.

Historia obiektu/pozycji:

Powstałe bardzo licznie na terenie dawnych Prus Wschodnich linie kolejowe, oprócz roli komunikacyjnej, miały odgrywać również rolę strategiczną pozwalającą na szybkie przemieszczanie wojsk. Najsłabszym militarnie punktem w ich obrębie wydawały się mosty
i wiadukty kolejowe, których po ewentualnym zniszczeniu nie można było szybko odbudować, co uniemożliwiało skuteczne wykorzystanie danej linii kolejowej.

      W latach 1868 – 1869 wzniesiono pierwsze w Prusach Wschodnich  szańce ziemne
z reditami dla zabezpieczenia mostów kolejowych na kanale Giżyckim i Niegocińskim. Koniec wieku XIX to czas pogorszenia stosunków pomiędzy Niemcami a Rosją,
co spowodowało, iż w obawie przed zniszczeniem mostów kolejowych – miejsc szczególnie narażonych na zniszczenie przez kawalerię rosyjską – postanowiono (w latach: 1897r., 1900r.) wznieść budowle fortyfikacyjne w pobliżu mostów na bardzo ważnej trasie kolejowej: Berlin – Poznań – Toruń – Olsztyn – Wystruć, której zniszczenie mogło utrudnić skuteczną obronę Prus Wschodnich. Wzniesiono wówczas Iławie w 1905r. stanowiska wartownicze obrony mostu kolejowego oraz blokhauzy strzeleckie i garaż z blachy falistej do obrony wiaduktu kolejowego.

Rzut

Stan zachowania:

Stan techniczny konstrukcji – zły.

Obiekt łatwodostępny.

Obiekt otwarty, z dostępnym wnętrzem.

Wnioski konserwatorskie:

Obiekt kwalifikuje się objęcia ochroną konserwatorską poprzez wpisanie do rejestru zabytków (razem z mostem i stawiskiem wartowniczym znajdującym się po jego przeciwnej stronie).
Należy przeprowadzić prace remontowe.

Wartość:

naukowa, historyczna

Data wypełnienia:

październik 2006 r.

Autor opisu:

Adam Płoski

Autor rysunków

Agata Grygo

Autor zdjęć:

Adam Płoski

Przechowywanie negatywów

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
w Olsztynie