NOE.docx

DZIEJE POTOPU. Rdz 6,5-9

W literaturze istnieje około 300 opowieści o potopie. Opowiadanie Biblijne jest zależne od redakcji Mezopotamskiej, opowiadania o Gilgameszu.

Który wszystko widział po krańce świata, poznał morza i góry przemierzył, w mrok najgłębszy zajrzał, z przyjacielem pospołu wrogów pokonał. Zdobył mądrość, wszystko widział a przejrzał, widział rzeczy zakryte, wiedział tajemne, przyniósł wieści sprzed wielkiego potopu. Kiedy w drogę daleką wyruszył, zmęczył się ogromnie, przyszedł z powrotem.
Na kamieniu wyrył powieść o trudach. (tablica 1).

Tabliczka 11 → Wielce się wtedy ludzie mnożyli i ogromny hałas czynili. Obudziło to Enlila, który zwołał bogów. Na naradzie postanowiono uciszyć rodzaj ludzki, czyniąc wielki potop (I 6,6-7). Jednak Ea było żal ludzi, których sam ulepił, dlatego rzekł do mnie, swego wiernego sługi: "Niech mąż z Szuruppaku dom swój rozbierze i korab zbuduje. Ratuj życie, porzuć mienie, człowiecze, bogactwa znienawidź. Wprowadź w korab z wszelkiej duszy nasienie, ze zwierząt i ptaków niebieskich. Weź wszelkie zboże i swój majątek. Weź żonę, potomstwo i wszystkich krewnych. Weź biegłych w rzemiośle. Ja tobie poślę wszelkie zwierzęta stepowe". Nazajutrz zwołałem swoją rodzinę i każdemu prace zadałem. Przed zachodem słońca dnia siódmego korab był gotów. Zepchnięto go do wody, zanurzył się w dwóch trzecich. Włożyłem do niego swoje złoto i srebro, zwierzęta, rodzinę i rzemieślników.

Nazajutrz rano wielka chmura nadeszła, Addu nawet bogów przeraził, schronili się w górach. Spokornieli ludzie, o pomoc prosili. Sześć dni i siedem nocy trwał potop z nieba, zrównał ziemię. Dnia siódmego wszystko się skończyło, ludzie gliną się stali (I 7,17). Korab zatrzymał się na górze Nicir. Dnia siódmego wypuściłem gołębia, lecz ten powrócił niebawem. Tak samo jaskółka wróciła, lecz nóżki miała błotem pobrudzone. Wreszcie wypuściłem kruka, lecz ten nie wrócił już, ląd odnalazłszy. Zszedłem na ten ląd wraz z rodziną i przyjacielem Urszanabi. Pozostali też wysiedli, ofiary bogobojne złożyli i rozbiegli się, by ziemię zaludnić nad rzeką Purattu (I 8,17). Ja także ofiarę uczyniłem i kadzidła zapaliłem. Bogowie woń poczuli i jak muchy mnie, czyniącego ofiarę, obsiedli ( I 8,20). Pojawił się też Enlil, a zobaczywszy mnie i korab wielce się rozgniewał:

Ps 11,4 → Pan w świętym swoim przybytku, Pan ma tron swój na niebiosach2. Oczy Jego patrzą, powieki Jego badają synów ludzkich.

Dlatego:

Rdz 6,5 → Kiedy zaś Pan widział, że wielka jest niegodziwość ludzi na ziemi i że usposobienie ich jest wciąż złe

Oryginał mówi: wszystko ludzie czynili było złe.

Skądinąd Pan wiedział o tym bez spoglądania na ziemię.

Lb 23,19 → Bóg nie jest jak człowiek, by kłamał,
nie jak syn ludzki, by się wycofywał.
Czyż On powie coś, a nie uczyni tego,
lub nie wykona tego, co oznajmił?

W tekście zachodzi ten sam czasownik nakam – żałować, zmienić zdanie, użyty w Rdz 6,6.

Bóg żałuje jednak, że uczynił Saula władcą Izraela.

1Sm 15:11 Żałuję tego, że Saula ustanowiłem królem, gdyż ode mnie odstąpił i nie wypełniał moich przykazań. Smuciło to Samuela, dlatego całą noc modlił się do Pana."

Kim jest Noe?

Rdz 5,28-30 → Gdy Lamek miał sto osiemdziesiąt dwa lata, urodził mu się syn. 29 A dając mu imię Noe3, powiedział: «Ten niechaj nam będzie pociechą w naszej pracy i trudzie rąk naszych na ziemi, którą Pan przeklął». 30 Lamek po urodzeniu się Noego żył pięćset dziewięćdziesiąt pięć lat i miał synów i córki

Rdz 6,13 → położyć kres → LXX tłumaczy hebr. et jako kairos.

kiboton – gr. Akra. Aron – Hbr. Arka.

Także Mojżesz został uratowany dzięki koszykowi unoszącemu się na wodzie

Wj 2:3 A nie mogąc ukrywać go dłużej, wzięła skrzynkę z papirusu, powlekła ją żywicą i smołą i włożywszy w nią dziecko, umieściła w sitowiu na brzegu rzeki."

6,15 → w Wj podane zostają wymiary arki

Wj 25:10 I uczynią arkę z drewna akacjowego; jej długość będzie wynosiła dwa i pół łokcia; jej wysokość - półtora łokcia i jej szerokość półtora łokcia."

6,16 → chodzi przestrzeń w której zwierzęta mogą żyć.

Budowa arki dokonuje się przy braku zainteresowania innych. Duchowe otępienie rodaków Noego, przed którym Jezus przestrzega swych uczniów.

Mt 24:38bt"Albowiem jak w czasie przed potopem jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali aż do dnia, kiedy Noe wszedł do arki,"

Łk 17:27bt"jedli i pili, żenili się i za mąż wychodziły aż do dnia, kiedy Noe wszedł do arki; a przyszedł potop i wygubił wszystkich."

Iz 61,2 → aby obwieszczać rok łaski Pańskiej,
i dzień pomsty naszego Boga;

Jezus głosi jedynie Rok łaski Pana. U Boga sprawiedliwość jest równa miłosierdziu.

7,10 → 7 dni to czas miłosierdzia.

7,11 → upusty nieba →

Rdz 1,6-8 → A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj ono oddzieli jedne wody od drugich!» 7 Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, 8 Bóg nazwał to sklepienie niebem.

W Psalmach potop jest ostatnim wrogiem Boga.

Ps 29,3 → Głos Pański4 ponad wodami,
zagrzmiał Bóg majestatu:
Pan ponad wodami niezmierzonymi!

Bóg ratuje swój lud dając mu wodę:

Ps 107,33-36→ Rzeki zamienia On w pustynię,
oazy na ziemię spragnioną,
34 ziemię żyzną na słony ugór
skutkiem niegodziwości jej mieszkańców.
35 Pustynię zamienił w zbiornik wody,
a ziemię suchą w oazę.
36 I tam osiedlił zgłodniałych,
i założyli miasta zamieszkałe.

7,12 ­ → liczba 40 oznacza czas próby.

Wj 16:35bt"Izraelici jedli mannę przez czterdzieści lat, aż przybyli do ziemi zamieszkałej. Jedli mannę, aż przybyli do granic ziemi Kanaan."

Wj 24:18bt"Mojżesz wszedł w środek obłoku i wstąpił na górę. I pozostał Mojżesz na górze przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy."

7,16 → Pan zamknął za nim [drzwi].

Mt 16,18 → a bramy piekielne go nie przemogą7.

Brama jest jednym z symboli Kła.

7,23 → Noe ratuje ludzkość. Jest zapowiedzią reszty ocalałych z Izraela.

7,23 → I tak Bóg wygubił doszczętnie wszystko, co istniało na ziemi, od człowieka do bydła, zwierząt pełzających i ptactwa powietrznego; wszystko zostało doszczętnie wytępione z ziemi. Pozostał tylko Noe i to, co z nim było w arce.

Syr 44:17bt"Noe okazał się doskonale sprawiedliwy, a w czasie gniewu stał się okupem, dzięki niemu ocalała Reszta dla ziemi, kiedy nastał potop."

2Pt 2,5 → jeżeli staremu światu nie odpuścił, ale jako ósmego3 Noego, który ogłaszał sprawiedliwość, ustrzegł, gdy zesłał potop na świat bezbożnych.

Iz 4,2-3 → W owym dniu Odrośl Pana2
stanie się ozdobą i chwałą,
a owoc ziemi przepychem i krasą
dla ocalałych z Izraela.
3 I będzie tak:
Ten, kto pozostał żywy na Syjonie,
i który się ostał w Jeruzalem,
każdy będzie nazwany świętym
i wpisany do [Księgi] Życia w Jeruzalem.

8,1 → w j. Biblijnym stwierdzenie, że Bóg o kimś/o czymś pamięta oznacza, że postanawia przystąpić do działania.

Ps 132,1 → 1 Pieśń stopni.
Pamiętaj2, Panie, Dawidowi
cały trud jego:

Ratunek przychodzi poprzez wiatr. Ten sam ruah

Rdz 1,1. 1 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. 2 Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch2 Boży unosił się nad wodami.

Oraz jest ratunkiem dla Izraelitów opuszczających Egipt:

Wj 14:21bt"Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, a Pan cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc, i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły,"

Targum Aramejski mówi, ze owym wiatrem był duch miłości Boga. Istnieje legenda, że kruk to myśli a gołębica – pamięć ludzkości.

8,7 →

Pierwszym uwolnionym z arki zwierzęciem jest kruk – symbol Bożej Opatrzności.

1Krl 17,1-7 → 1 Prorok Eliasz1 z Tiszbe w Gileadzie rzekł do Achaba: «Na życie Pana, Boga Izraela, któremu służę! Nie będzie w tych latach ani rosy, ani deszczu, dopóki nie powiem». 2 Potem Pan skierował do niego to słowo: 3 «Odejdź stąd i udaj się na wschód, aby ukryć się przy potoku2 Kerit, który jest na wschód od Jordanu. 4 Wodę będziesz pił z potoku, krukom3 zaś kazałem, żeby cię tam żywiły». 5 Poszedł więc, aby uczynić według rozkazu Pańskiego, i podążył, żeby zamieszkać przy potoku Kerit na wschód od Jordanu. 6 A kruki przynosiły mu rano chleb i mięso wieczorem4, a wodę pijał z potoku. 7 Lecz po upływie pewnego czasu potok wysechł, gdyż w kraju nie padał deszcz.

Łk 12,24 → ...