Historia:
1981-pierwsze przypadki zapalenia płuc przez Pneumocystis carini
1982- wprowadzenie nazwy AIDS
1983- izolacja wirusa-LaV/lymphadenopathy associated virus/ (zespół pastera, dostał nobla
1984- Robert Gallo izoluje wirus
1986- wprowwadzenie nazwy HIV1 i HIV2
1985- pierwsze zakażenie w polsce
Jest duża zmienność geograficzna występowania wirusa. W afryce chorują miliony osób, najmniej osób statystycznie choruje w australii. W Europie wschodniej więcej choruje niż w zachodniej.
W polsce najwięcej zachorowań jest w dolnośląskiem
od 1985 do 2012r: 15245 zakażonych, 2707 zachorowań na AIDS, 5606 leczone (w polsce)
40% żyjących z infekcją to osoby w przedziale wieku 15-24 lata
Dominującą grupę wśród zakażonych stanowią osoby w wieku 18-45lat
Zwiększone grupy ryzyka:
-homoseksualiści i biseksualiści (promiseksualiści)
-narkomani
-prostytutki i chorzy na choroby weneryczne
-chory na chemofili
Zainfekowanie:
-kontakty homoseksualne (14%)
-zakażenie zawodowe
-matka-dziecko
-narkotyki dożylne (15%)
-kontakty heteroseksualne (23%)
Przenoszenie zakażenie
-błona śluzowa
-uszkodzenie skóry
-przetaczanie krwi
-z chorej matki na płód (średnio 30%)
-przeszczep
-sztuczna inseminacja zakażonym nasieniem.
W ostatnich latach droga zakażenia przez narkotyki zmniejsza się (prawdopodobieństwo)
Szacowane ryzyko na 10000 ekspozycji:
-transfuzja 90000
-poród 2500
-te same igły 67
-bierny stosunek analny 54
-czynny stosunek analny 7
Wirus obecny jest w :
-krew
-narządy
-nasienie
-wydzielina pochwy i szyjki macicy
-mleko kobiety
-ślina
-łzy
-mocz i stolec (hipotetycznie)
Zasady postępowania po ekspozycji na krew i inne potencjalnie infekcyjne materiały (IPIM):
Jeżeli doszło do przekłucia skóry należy dobrze umyć zranioną okolicę wodą i mydłem. Im krótszy kontakt tym mniejsze ryzyko zainfekowania. Możemy zamiast mydła użyć roztworu na bazie alkoholu, jeżeli brak wody z mydłem.
Jeżeli na skórze znajduje się krew należy ją dobrze umyć wodą i mydłem
Jeżeli zakażone są oczy należy wypłukać okolicę oczu wielokrotnie wodą lub 0,9% NACL
Jeżeli krew dostanie się do ust, należy wypluć ją i przepłukać jamę ustną wodą kilkanaście razy
Rękawiczka zmniejsza o 60% ryzyko zainfekowania
Średnie ryzyko zakażenia w następstwie zakłucia wynosi 0,32%
kontakt z błoną śluzową 0,09
Ryzyko zakażenia wirusami HBV i HCV jest większe, dla HBV 30%, dla HCV między 3-10%, prawdopodobieństwo rośnie jeżeli pacjent jest w okresie wiremii.
Wirus HIV jest wrażliwie na działanie powszechnie stosowanych środków odkażających, ginie w temperaturze powyżej 56 stopni, poza organizmem człowiek HIV ginie
IPIM to: każdy materiał biologiczny człowieka, który jest w sposób widoczny skażony
-krwią
- materiał biologiczny, w sytuacji gdy jego rozróżnienie jest trudne lub niemożliwe.
-Jakakolwiek tkanka lub narząd człowieka żywego lub martwego
-Hodowle komórkowe
-Zwierzęta
Krew to nie tylko krew ale produkty krwiopochodne również
Za przerwanie ciągłości skóry należy uznać skórę spierzchniętą lub zmienioną zapalnie, otarcie naskórka, otwartą ranę.
Jeżeli nie doszło do przerwania ciągłości skóry nie stosuje się postępowania profilaktycznego, chyba że doszło do długotrwałego kontaktu znaczne obszaru skóry lub zagęszczonego materiału krwiopochodnego, co zwiększa kilka do kilkanaście razy ryzyko zarażenia.
Schemat postępowania, chyba z internetu "czy doszło do kontaktu z krwią lub z innym potencjalnie infekcyjnym materiałem lub narzędziem skażonym jednym z ww. materiałów"
Czynniki wpływające na ryzyko zakażenia po ekspozycji
-głębokie zakażenie (16x)
-widoczna krew na narzędzie (5x)
-pacjent w zaawansowanym stadium (6x)
-profilaktyka zmniejsza ryzyko zakażenia
Status serologiczny osoby będącej źródłem zakażenia (schemat - z-1, z-2, z-n)
Na początku musimy ocenić ryzyko zakażenia. Zakaźność może być mała, duża, nieznana.
Osoba HIV-ujemna jeżeli wynik badań w kierunku obecności HIV RNA, p/c anty_HIV lub wkierunku antygenu p24 jest ujemny i nie ma utej osoby objawów ostrej choroby retrowirusowej.
Osoba HIV dodatnia - wynik wykonanego badania krwi w kierunku p/c anty-HIV, HIV RNA lub antygenu p24
Wdrażanie profilaktyki poekspozycyjnej.
R-1 + Z-1 -> profilaktyka poeksozycyjna może być uzasadniona.
R1 + Z-2 -> profilaktyka poekspozycyjna podstawowa.
R2 + Z-1 -> profilaktyka poekspozycyjna podstawowa
R-2 + Z-2 -> profilaktyka poeksopozycyjna rozszerzona
R-2 lub R-3 + Z-N -> profilaktyka poekspozycyjna podstawowa
Zydowudyna + lamiwudyna -> podstawowy
inhibitor proteazy (Indinawir) + zydowudyna + lamiwudyna -> rozszerzony
Profilaktyka po kontakcie jak naszybciej, optymalnie 1-2 h, nie powinienn przekraczać 24-36 h.
Doraźnie można podać 200-300 mg zydowudyny lub wyjątkowo jednorazową dawkę innego leku antyretrowirusowego
4 tygodnie
Badania na obecność p/c anty-HIV należy wykonać po 6 tyg, 3 i 6 miesiąchach od ekspozycji
Jeżeli po rozpoczęciu profilaktyki okaże się że osoba zakaźna jest zdrowa przerywamy profilaktykę.
Okresy inkubacji.
do wystąpienia wiremii 1-3 tyg
od zakażenia do obajawów ARD 1-8 tyg
od zakażenia do serokonwersji 6-8 tyg
objawy kliniczne 1 tyg - nieskonczoność
czas do rozwinięcia się AIDS od 6 m do wielu lat, u dzieci od urodzenia
Jeśli w pierwszym badaniu l. wirusów >30 k to prawdopodobieństwo rozwinięcia się AIDS w ciągu 5 lat 60%.
HIV - 1, HIV - 2 -> z mikrobiologii
Mechanizm zakażenia komórki:
-utworzenie kompleksu z powierzchnią komórki permisywnej (cząstka CD-4)
-przechodzenie HIV do cytoplazmy (aktywna endocytoza)
-"rozebranie" wirusa z otoczki przez enzymy
-odwrotna transkrypcja (RNA do DNA), jest do tego wykorzystywana odwrotna transkryptaza.
-integracja (włączenie DNA w genom gospodarza -Prowirus)
-replikacja (wytworzenie na matrycy prowirusa mRNA i synteza białek HIV)
-wbudowanie wirionu w błonę komórkową na drodze egzocytozy
Komorki wrażliwe na HIV
-limfocyty CD4
-monocyty/makrofagi
-nabłonkowe, langerhansa
-dendrytyczne i komórki folikularne (rezerwuar)
-mikroglej, astroglej, oligodendroglej
-komórki siatkówki, szyjki macicy, jelita grubego
Immunopatogeneza: (z mikro)
Funkcje limfocytów CD4
-pobudzenie aktywności supresorowych komórek
-pobudzenie proliferacji limfocytów CD4 puli komórek pamięci
-inne
Po zakażeniu, gwałtownie obniża się liczba limfocytów CD4, ale jest jeszcze wystarczająco. Dopiero jeżeli ich liczba spadnie poniżej 200, gwałtownie wzrasta ryzyko infekcji oportunistycznych.
Ostra choroba retrowirusowa (okienko immunologiczne)
Okresy:
-zakażenie
-ostra choroba retrowirusowa
-okres bezobjawowy
-zakażenie oportunistyczne
-śmierć
-objawy występują po 1-6 tyg od zainfekowania
gorączka 80-90%
zmęczenie 70-90%
zapalenie gardła 50-70%
Klasykiwacja infekcji HIV:
A-bezobjawowa, ostra infekcja HIV lub PGL (persiste....)
B-choroba objawowa, stany nie należące do A lub C
C-
1. >500ul >29%
2. 200-499ul 14-48
3. <200<
U nas stwierdzenie choroby na podstawie choroby wskaźnikowej.
CD4 < 100/ml
AIDS dementia
Wasting syndrome
Choroby wskaźnikowe AIDS: (u osób zainfekowanych HIV)
kandydoza przełyku, tchawicy, oskrzeli
pneumocystis carini
półpasiec
HSV
leukoplakia włochata
CMV
histoplazmoza
zanik tknki korowej -> demcnja
inwazyjny rak szyjki
kryptokokoza
HIV demencja
histoplazmoza pozapłucna
zespół wyuniszczenia
biegunka w przebiegu izosporozy >1 msca
miesak Kaposiego
fruźlica płuc prosówkowa
nawracające bakteryjne zapalenie płuc występujące co najmniej 2 razy w roku
PGL
powiększenie węzłów chłonnych powyżej 1 cm w co najmniej 2 okoloicach - utrzymujące się powyżej 3-mcy u osoby zakażonej HIV
najczęściej węzły karkowe przyuszne w dołach łokciowych
węzły niebolesne, wzmozona spoistość, symetrycznie
u 30% w wywiadzie ARD
u 30 % powiększona sledziona
Zakażenie bezobjawowe
kilka lat
okres zakaźny
objawy laboratoryjne
NIeswoiste: obniżenie limfocytów CD4; wzrost CD8; niedokrwistość; leukopenia; neutropenia; trombocytopenia; wzrost oB, hiper IgA, obniżenie IFN-gamma; wzrost stężenia neopetryny
Swoiste: narastanie antygenu HIV; zmniejszenie miana p/c anty-HIV
Zespół związany z AIDS - ARC
do rozpoznania wymagane jest łącznie lub rozdzielnie wystąpienie co njamniej 2 poniższych objawów utrzymujących się > 3 miesiecy
okresowa lub ciągła gorączka >38
ubytek masy ciała >10%
powiększenie węzłów chłonnych
okresowa przewlekła biegunka
potliwość nocna
wyczerpanie
ares00r