I. Niezgodności fizyczne
Mieszaniny eutektyczne
Obniżenie temp. topnienia poprzez dodanie innej subst.
Przykładem korzystnej mieszaniny eutektycznej jest stosowany w stomatologii Camphenol:Camphora 60 czPhenolum liquefactum 50 czSpiritus 10 cz
Kamfora nie rozpuści się ani w fenolu, ani też w tak małej ilości spirytusu, tworzy natomiast płynny eutektyk z fenolem.
Proszki higroskopijne
Zawierające:
- metanaminę (urotropinę)
- kw. acetylosalicylowy
- bromki zwłaszcza w potrójnej ich mieszaninie
- niektóre wyciągi roślinne
Adsorpcja
Zmieszanie alkaloidów ze środkami adsorpcyjnymi ( węgiel, wodorotlenek glinu)
Ciecze nie mieszające się
Występują najczęściej przy zestawieniu roztworów wodnych z olejami. Wprowadzamy wówczas emulgator, który będzie stanowił 1% Emulgatorem może być wosk (cera alba), lanolina bezwodna lub euceryna). Lanoliny nie dajemy do preparatów zawierających adrenalinę, ponieważ lanolina zawiera dużo nadtlenków, które powodują utlenianie się adrenaliny, można ją dać natomiast do preparatów zawierających efedrynę.
Przekroczona rozpuszczalność
Rozpuszczalność wodorowęglanu sodu w wodzie wynosi 1 : 12
Hydrokortyzon nie rozpuszcza się w wodzie
Chlorowodorek chlorotetracyliny rozpuszcza się w wodzie w stosunku 1 : 100
Kw. salicylowy rozpuszcza się w oleju rzepakowym w stosunku 1 : 80 , w rycynowym w stosunku 1: 10, a w wodzie 1: 500
Wysolenie
Zawierające koloidalne roztwory połączeń srebra
· Argentum proteinicum ( Protargol)
· Argentum colloidale ( Collargol)
· Targesinum
z chlorkiem sodu, siarczanem cynku i kwasem bornym. Chlorek sodu i kwas borny w kroplach do oczu wprowadzamy 1,6 % roztwór azotanu potasu, a w kroplach do nosa 5% glukozę.
II. Niezgodności chemiczne
Reakcje podwójnej wymiany
Zachodzą najczęściej w przypadku soli :
- wapnia ( benzoesany, fosforany, mleczany, cytryniany, salicylany, siarczany i węglany)
- cynku ( w środowisku zasadowym powstaje zazwyczaj wodorotlenek)
- magnezu i srebra
Jeżeli stężenie bromków wynosi 5% i więcej, to w praktyce niezgodności wykazują następujące alkaloidy :
- siarczan chininy
- fosforan kodeiny
- chlorowodorek morfiny
- chlorowodorek papaweryny
Wytrącanie słabych kwasów
Luminal sodu (Phenobarbitalum natrium, Luminalum matrium, Gardenalum Natrium, Aephenalum Natrium)
a) Niezgodny zawsze z:
- kwasem solnym
- chlorowodorkiem papaweryny i morfiny
- syropem malinowym i wiśniowym
b) W stężeniach maksymalnych:
- Chlorowodorek dioniny (etylomorfiny)
0.3% chlorowodorku dioniny – 1.8% luminalu sodu
- Bromek / chlorek amonu – w osadzie wytrąci się luminal
5% bromku amonu – 0.3% luminalu sodu
2% bromku amonu – 0.5 % luminalu sodu
- Fosforan kodeiny – kodeina rozpuszcza się w preparacie do 0.8%
0.5 % fosforanu kodeiny – 0.3% luminalu sodu
0.3% fosforanu kodeiny – 0.5% luminalu sodu
- Wodzian chloralu ( Mixtura Pawłowa)
3% wodzianu chloralu – 0.3% luminalu sodu
- Chlorowodorek hydroksyzyny
50% syropu hydroksyzyny – 0.3 % luminalu sodu
c) W stężeniach leczniczych :
- Chlorowodorek efedryny
- Siarczan atropiny
- Nalewki
- Odwary
Nie wytrąci się osad pomimo zmiany pH; Luminal się nie wytrąca, a efedryna jest w tak małych ilościach, że rozpuści się w r-rze. Interakcja jest pozorna – należy rozdzielić skł. przy mieszaniu (jeden dać na początku, drugi na końcu).
Diuretyna (Theobrominum natricum et Natrii salicylas)
Daje zmętnienie lub osad z :
- naparami
- odwarami
- kwaśnymi wyciągami
- syropami
- nalewkami
Niezgodność rozwiązuje się podając ten lek w postaci proszków.
Aminofylina ( Aminophyllinum, Euphyllinum, Teophylinum natrium et ethylenodiaminum)
a) Niezgodny zawsze z :
- chlorowodorkiem papaweryny
b) W stężeniach maksymalnych :
- Fosforan kodeiny
1.0 % fosforanu kodeiny – 0.3% aminofyliny
- Bromek amonu
2% bromku amonu – 1% aminofyliny
5% bromku amonu – 0.5 % aminofyliny
Papaweryna ( Papaverinum hydrochloridum)
a) Niezgodna zawsze z :
- luminal sodu
- aminofylina
- KJ
- Bromki
2% bromków – 0.05% chlorowodorku papaweryny
Papaweryna wytrąca się w postaci osadu, dlatego aby uniknąć niezgodności wydajemy ją w postaci proszków.
Kodeina ( Codeinum phosphoricum)
a) W stężeniach maksymalnych :
- Jodki
4% jodków – 0.3% fosforanu kodeiny
- Luminal sodu
0.3% luminalu sodu – 0.5% fosforanu kodeiny0.5% luminalu sodu – 0.3% fosforanu kodeiny
- Aminofylina
1% aminofyliny – 0.3% fosforanu kodeiny
W alkalicznym odczynie przy dostatecznie dużej ilości wody ( ok. 80,0 ) , zasada kodeiny nie ulega wytrąceniu z roztworu.
Reakcje utleniania lub redukcji
· utlenianie adrenaliny (epinefryny) w środ. zasadowym
· wydzielenie wodorotlenku cynku z siarczanu w środ. zasadowym
· rozkład azotanu bizmutu pod wpływem światła
· alkaloidów w środowisku zasadowym
· antybiotyków – penicyliny w środ. kwaśnym lub zasadowym, lub w obecności jonów metali (cynku)
· glikozydów nasercowych w środ. zasadowym
· etanol
· silnie kwaśne środ.
4
pyrka1984