Srokowski S. - Mity greckie. Lektura.PDF
(
5560 KB
)
Pobierz
MITY GRECKIE
Ł
mfiá
WSTĘP
Oddajemy do rąk Czytelników opowieści o bogach i bo
haterach, książką, bez której trudno zrozumieć jaka jest nasza
tradycja i skąd czerpiemy wiarę w przyszłość. „Mity greckie",
to podstawowy kanon lektur szkolnych całego cywilizowanego
świata. Tysiącletnie dzieje narodu polskiego nierozerwalnie
splatają się z wielowiekową historią kultur europejskich.
Od dawien dawna najsilniej oddziaływała na nasz obraz
świata nauka, literatura i sztuka grecka. To właśnie staro
żytnym Grekom zawdzięczamy pierwsze pojęcia z zakresu
astronomii, matematyki, medycyny, filozofii, architektury,
prawa i literatury. Dzięki wielkim pisarzom starożytności,
Homerowi i Ezopowi, zostały wprowadzone do naszej kultury
motywy i wątki, bez których trudno byłoby sobie wyobrazić
naszą współczesną literaturę, język, muzykę, plastykę, kino,
czy teatr. Na co dzień słyszymy takie pojęcia jak „Syzyfowe
prace", „męki Tantala", „puszka Pandory", „pięta achilleso
wa", „stajnia Augiasza", „róg obfitości", czy „laurowy wie
niec", mające często znaczenie metaforyczne. Nie zrozumieli
byśmy wielkiej literatury romantycznej bez wątku prometej
skiego.
3
„Mity greckie", to specjalnie przygotowana propozycja dla
czytelnika młodego, choć, rzecz jasna, nie tylko. Braliśmy pod
uwagę aktualne potrzeby polskiej szkoły, nauczycieli, dzieci
i uczącej się młodzieży. Stąd nowe ujęcie mitów uwzględnia
przede wszystkim te wątki i motywy, symbole i metafory,
które stają się przedmiotem analiz na lekcjach języka pol
skiego.
W tym miejscu pragniemy podziękować wszystkim na
uczycielom, polonistom, historykom z całego kraju, którzy nas
wspierali przy pracy nad książką. Szczególne słowa podzię
kowania należą się polonistom metodykom, skupionym wokół
wrocławskiego Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego, którzy
bezinteresownie i wielokrotnie udzielali autorowi niniejszego
opracowania wielu bezcennych rad.
Szkic dra Adama Sznajderskiego z pewnością poszerzy
możliwości interpretacyjne wybranych wątków. Każdy bo
wiem z zaprezentowanych mitów posiada swoje rozliczne
wersje, warianty i wcielenia literackie.
Stanisław
Srokowski
NARODZINY BOGÓW
Spójrzmy nocą na niebo, a zobaczymy miliony mrugają
cych gwiazd. Układają się one w dziwne figury, postacie,
kształty. Przypominają raka, rybę, koziołka i węża. Są tajem
nicze i piękne. Czy zawsze tak było? Od jak dawna świeciły
gwiazdy? Czy zawsze jaśniał księżyc? Ten daleki, magiczny
świat, wydaje się nieodgadniony, fascynujący, niezwykły.
I wówczas myślimy sobie: — A co było przed nami? Przed
powstaniem człowieka, ziemi, zwierząt? Przed pojawieniem
się ptaków, roślin, owadów?
Otóż, na długo przed powstaniem Ziemi, gwiazd i nieba,
na długo przed radością, smutkiem i cierpieniem, przed ma
rzeniami i tęsknotami, istniał Chaos, czyli nieskończona
otchłań, wypełniona bezkształtną masą, mieszaniną powietrza,
ziemi, wody i ognia. Trudno nam sobie dzisiaj tę ogromną
pustkę wyobrazić bez ludzi, ptaków, zwierząt, gwiazd i świa
teł. A właśnie z tej pustki począł się świat. Wielka Miłość
unosząc się w Chaosie, ożywiła wokół siebie tajemne siły
i pobudziła je do życia. Z Chaosu wyłoniła się Ciemność i peł
na zagadek Noc. Z Chaosu zrodził się Dzień, a wraz z nim
Jasność i wszelka Radość. Z Chaosu wyłoniła się też Ziemia
5
(Gaja) i otaczający ją Eter. I powstało Niebo (Uranos). Były
to pierwsze bóstwa świata. Uranos spoglądał ze swojej wyso
kości na Ziemię i z troską pochylał się nad nią, widząc nagie
wzgórza i puste pola. Zesłał na Ziemię deszcz, ona zaś urodzi
ła trawy, drzewa, kwiaty, zwierzęta i ptaki. Deszczowe strugi
wypełniały koryta rzek, wpadały do wielkich dolin i przeobra
żały je w jeziora, stawy i morza. Ziemia wypełniała się ży
wymi istotami. Pojawiło się również blade słońce i dalekie
gwiazdy.
Z Chaosu stworzony został też bóg miłości, Eros, którego
przedstawiano później, jako skrzydlatą postać, nieco podobną
do kobiety, a nieco do mężczyzny. Dzięki Erosowi świat nie
ustannie odradza się i odnawia. Eros tworzy piękne kształty
i łączy ludzkie serca, jest najpotężniejszą, twórczą siłą życia.
Uranos i Gaja spłodzili dzieci. Z miłosnego związku bóstw
narodziły się sturamienne olbrzymy, o na wpół ludzkich
kształtach, zwane hekatonchejrami: Kottos, Briareus, Gyges.
Były to dzikie, gwałtowne, niezrównoważone potwory, któ
rych sam widok mroził krew w żyłach.
Po nich przyszli na świat cyklopi: Arges, Steropes i Bron
tes; bóstwa związane z piorunami, błyskawicami i grzmotami.
Każde z nich miało jedno okrągłe oko pośrodku czoła.
Gaja i Uranos wydali na świat także sześciu tytanów
i sześć tytanid. Tytanami byli bogowie: Okeanos, Kojos, Krios,
Hyperion, Japet i Kronos. Tytanidami zaś boginie: Teja, Rea,
Temida, Mnemosyne, Fojbe i Tetys.
Uranos patrzył z odrazą na rodzące się generacje potwo
rów. Napełniały go one strachem i niepokojem. Obawiał się,
że mogą się połączyć przeciwko niemu i zrzucić z boskiego
tronu. Szczególną niechęcią pałał do groźnych cyklopów i stu-
rękich olbrzymów. I ich w pierwszej kolejności strącił do naj-
6
Plik z chomika:
januszjaworek
Inne pliki z tego folderu:
Dave Murphy! Płaska ZIEMIA! (Lektor PL) [AIOPL].mp4
(214433 KB)
Największe Kłamstwo Wszechczasów płaska Ziemia.rmvb
(176032 KB)
Płaska Ziemia - Największa Tajemnica Świata! (Dave Murphy) Flat Earth.mp4
(162749 KB)
Niesamowite odkrycia rosyjskich badaczy.mp4
(144182 KB)
Piramidy na Antarktydzie i Mapa Piri Reisa.mp4
(111206 KB)
Inne foldery tego chomika:
Pliki dostępne do 08.07.2024
Pliki dostępne do 16.11.2022
Pliki dostępne do 19.04.2020
Pliki dostępne do 21.01.2024
! Biblia Tysiąclecia (Hachette 2006)
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin