ROSACEAE
drzewa, krzewy, byliny/jednoroczne rośliny zielne
liście pojedyncze/złożone, często z przylistkami, skrętoległe
kwiaty cykliczne, promieniste, najczęściej obupłciowe, 5-krotne
owoc: NIEŁUPKA, ORZESZEK, PESTKOWIEC//TOREBKA
włoski pojedyncze, 1-komórkowe
miodniki na ogonku liściowym i powierzchni liścia
liście grzbietobrzuszne
charakterystyczne w i ą z k i b i k o l a t e r a l n e w łodzydze i ogonku
podrodziny
o Spiroideae
o Rosoideae różnią się 1)liczbą i ustawieniem słupków
o Maloideae 2)typem owoców
o Prunoideae
F I T O C H E M I A
· w całej rodzinie garbniki i ich wielofenolowe prekursory (katechiny, leukoantocyjany)
· tri terpeny
· flawonoidy
· spotykane glikozydy fenolowe, saponiny tri terpenowe
· oprócz podrodziny Rosoideae występuje sorbit
· w podrodzinach Pomoideae(Maloideae) i Prunoideae rozpowszechnione glikozydy cyjanogenne
P R Z E G L Ą D N A J W A Ż N I E J S Z Y C H S U R O W C Ó W
SUROWIEC/GATUNEK
FITOCHEMIA
DZIAŁANIE
Inflorescentia,Fructus Crataegi/
Crataegus monogyna
Crataegus oxyacantha
· flawonoidy (glikozydy kamferolu i kwercetyny)
· procyjanidyna
· katechina
· kumaryny
· tonizująco na mięsień sercowy= łagodne leki nasercowe
· nie zawierają glikozydów nasercowych= nietoksyczne!
· rozszerzają naczynia wieńcowa te zwiększając przepływ krwi
· wyciągi z liścia i kory- przeciwarytmicznie
· choroby serca w starszym wieku (dusznica, miażdżyca, nadciśnienie)
pseudo-fructus Rosae/
Rosa canina
· surowiec witaminowy
· witamina C
· mniej A, B1, E,K
· bioflawonoidy
· flawnoidy
· garbniki
· do wyrobu preparatów witaminowych
· pewne właściwości ściągające (garbniki)
· działanie typu witaminy P
· pomocniczo w terapii witaminą C
· flawonoidy i pektyny prawdopodobnie chronią witaminę C przez utlenieniem
Rhizoma Tormentillae/
Potentilla erecta
· typowy surowiec garbnikowy (12-22%)
· procyjanidyny i garbniki skondensowane
· garbiniki hydrolizujące
· adstringens i antidiarrhoicum
· oprócz działania wewnętrznego, zewnętrznie (częściej) w płukankach i kąpielach ściągających
· w postaci czopków i maści
Herba Agrimoniae/
Agrimonia eupatoria
rzepik pospolity
· garbniki hydrolizujące z grupy elagotanin
· garbniki skondensowane
· pewne działanie żółciopędne i ściągające
· mieszanki ziołowe w chorobach przewodu pokarmowego
Fructus, Folium Rubi idaei/
Rubus ideus
· kwasy owocowe, głównie cytrynowy, jabłkowy
· śluzy/pektyny/cukry
· do wyrobu syropów poprawiających smak leków
Oleum Amygdalarum/
Prunus dulcis var. dulcis/var. amara
· nasiona odmiany gorzkiej- 8% toksycznego glikozydu cyjanogennego- amygdaliny
· odmiana słodka- co najwyżej ślad amygdaliny
· FP V: Amygdalarum dulcis oleum-rozpuszczalnik niektórych litofilnych substancji leczniczych, stosowany w iniekcjach
Główny składnik oleju to glicerydy kwasu linolowego, olejowego.
Flos Pruni spinosae/
Prunus spinosa
śliwa tarnina
· flawonoidy (kemferol)
· wyciągi wodne i alkoholowe z młodych gałązek rośliny zawierają proantocyjanidyny – właściwości hipotensyjnie
Herba Filipendulae ulmariae
Radix Sanguisorbae
anetushek