Nawyk ruchowy – nabyta, wyuczona czynność spostrzeżeniowo-ruchowa oparta o mechanizmy neurofizjologiczne, zapewniające uzyskiwanie z góry przewidzianych wyników działania z dużą pewnością i sprawnie z minimalną stratą czasu i energii, często w stanie nieświadomości wtórnej.

Nieświadomość wtórna – w mózgu tworzą się stereotypy dynamiczne i programy ruchowe, przez co dany ruch wykonujemy bez udziału świadomości.

W kształtowaniu NR istotną rolę odgrywa nauczanie i uczenie się. Wyróżnia się 3 główne części: procesy czuciowe (postrzerzeniowe), wybór działania (podjęcie decyzji), wykonanie wybranego ruchu

Podział nawyków:

-     zamknięte-wewnętrzne bodźce pochodzą ze środowiska wew, własnego organizmu, gdzie ruch odbywa się w stosunkowo niezmiennych warunkach. Zawodnik skupia uwagę na jego wykonaniu według z góry ustalonego programu, bez reagowania na zmiany otoczenia (ruch przeciwnika, lot piłki, tyczki slalomowe), występują w gimnastyce, jeździe figurowej, w tańcach

-     otwarte-zewnętrzne – podyktowane są wyborem działania, reakcją na bodźce zew w zmienny sposób. Cechuje je nieprzewidywalność gdyż nie można z góry ustalić stanu działania. Niezbędny jest  wysoki stopień przewidywania. W doskonaleniu nawyków otwartych ważniejsze są zmiany w sposobach (szybkość, trafność, wybiórczość) postrzegania i podejmowania decyzji niż w samych ruchach.

-     pośrednie – stosowane w mało zmiennych i częściowo przewidywalnych warunkach, np. jazda na rowerze, chodzenie po linie, gra w szachy

Fazy opanowania NR

1. stworzenie wyobrażenia o działaniu ruchowym, 2. praktyczne nauczanie działania ruchowego, 3. wykonanie działania ruchowego w różnych warunkach, 4. stosowanie działania ruchowego w działalności zawodniczej

Metody I środki w opanowaniu NR

*Podanie def i nazwy działania, pokaz całościowy z podziałem na części skaładowe, objaśnienie sposobu wykonania i zastosowania, *całościowe i cząstkowe nauczanie działania w uproszczonych, łatwych, niezmienionych warunkach, *ćwiczenie działania w trudnych i złozonych warunkach, podwyższenie wysiłku fiz i psych, *ćwiczenia właściwe

Podział ze względu na ciągłość ruchów

-                       poijedyncze – są krótkie o jasno określonym początku i zakończeniu, występują w pchnięciu szermierza, uderzeniu piłki stopą, chwycie piłki

-                       ciągłe – ciągły, płynny ruch, trwający nieraz długi okres czasu, bez wyraźnego początki i zakończenia, np. jazda na rowerze, bieganie, pływanie

-                       seryjne – stanowią coś pośredniego między w/w nawykami, ponieważ skuteczne wykonanie jednego ruchu warunkuje poprawne wykonanie drugiego, np. bieg przez płotki