Frezarka.docx

1.       Celem ćwiczenia jest zapoznanie sie z budową i kinematyką frezarki wspornikowej uniwersalnej.

2.       Pod względem rozpowszechnienia frezarki zajmują drugie miejsce, po tokarkach. Ze względu na przeznaczenie frezarki dzielą się na trzy grupy: 
1) ogólnego przeznaczenia, umożliwiające obróbkę, różnych powierzchni na różnych przedmiotach obrabianych, 
2) specjalizowane, umożliwiające obróbkę określonych powierzchni na różnych przedmiotach obrabianych,
3) specjalne, dostosowane do wykonywania określonych operacji na wybranych przedmiotach obrabianych
Najbardziej rozpowszechnione są frezarki ogólnego przeznaczenia, które podzielić można na następujące odmiany: 

·         stołowe, 

·         wspornikowe (konsolowe), 

·         bezwspornikowe (bezkonsolowe), 

·         wzdłużne, 

·         karuzelowe, 

·         bębnowe.

3.       Frezarki stołowe ustawiane są na stołach warsztatowych przeznaczone są do wykonywania precyzyjnych prac (nastawianie wymiarów odbywa się tu z dokładnością 0,01 - 0,001 mm) na małych przedmiotach obrabianych. We frezarkach stołowych napęd ruchu głównego jest mechaniczny (od silnika elektrycznego), a ruchów posuwowych - ręczny.

4.       Frezarki wspornikowe spotykane są w prawie każdym zakładzie produkcyjnym przemysłu maszynowego. Frezarki te wyposażone są w tak zwany wspornik, (na którym usytuowany jest stół frezarki), który może być przemieszczany pionowo po prowadnicach korpusu. Napęd ruchów: głównego i posuwowych, jest w tych frezarkach mechaniczny. Frezarki wspornikowe budowane są jako: poziome i pionowe. 

a)      Frezarka wspornikowa pozioma ma poziomo ułożyskowane wrzeciono. Podczas obróbki narzędzie zamocowane we wrzecionie bezpośrednio lub za pośrednictwem trzpienia frezarskiego - wykonuje ruch główny. Przedmiot obrabiany mocowany jest na stole frezarki i wykonuje ruchy posuwowe oraz nastawcze. Stół frezarski może przemieszczać się w następujących kierunkach: 
- poziomo wzdłuż frezarki (posuw wzdłużny), 
- poziomo w poprzek obrabiarki (posuw poprzeczny), 
- pionowo (nastawianie głębokości skrawania). 
Niektóre frezarki poziome, tak zwane uniwersalne, maj± stół wyposażony w obrotnicę - przedmiot obrabiany może wówczas przemieszczać się pod kątem w stosunku do osi wrzeciona. 

b)      Frezarki wspornikowe pionowe budowane są jako: 
- zwykłe (mające pionowo usytuowane wrzeciono), 
- uniwersalne, umożliwiające nastawianie wrzeciona pod kątem, w stosunku do płaszczyzn stołu. 
Przedmiot obrabiany, zamocowany na stole frezarki pionowej, może przemieszczać się w następujących kierunkach: poziomo - poprzecznie, poziomo - wzdłużnie, pionowo. 

5.       Frezarki bezwspornikowe nazywane również produkcyjnymi lub lożowymi, przeznaczone są do obróbki dużych i ciężkich przedmiotów. Frezarki te mają stół krzyżowy usytuowany na łożu obrabiarki; sanie wzdłużne stołu mogą się przesuwać po prowadnicach łoża, a sanie poprzeczne po prowadnicach wykonanych na górnej powierzchni sani wzdłużnych. Wrzeciennik frezarki może być przemieszczany pionowo, po prowadnicach wykonanych w korpusie.
 

6.       Frezarki wzdłużne przeznaczone są do obróbki korpusów maszyn. Stół frezarki może się przemieszczać wzdłużnie po prowadnicach wykonanych na łożu. Narzędzia mocowane są we wrzecionach wrzecienników górnych i bocznych. Każdy z wrzecienników ma samodzielny napęd ruchu głównego. Wrzecienniki górne mogą, być przesuwane po prowadnicach wykonanych w belce - belka może być przemieszczana pionowo po prowadnicach stojaków
Wrzecienniki boczne mogą się przesuwać pionowo, po prowadnicach wykonanych na stojakach. Każde z czterech wrzecion może być przesuwane w kierunku własnej osi. 
Wrzecienniki mogą być obracane w płaszczyźnie pionowej, co umożliwia frezowanie powierzchni skośnych.
 

7.       W przypadku frezarek bębnowych, przedmioty obrabiane mocowane są na bębnie obracającym się wokół poziomej osi. Frezarka wyposażona jest w cztery wrzecienniki, które mogą się przesuwać pionowo, po prowadnicach wykonanych w stojakach. Wrzecienniki mogą przemieszczać się również wzdłuż osi wrzecion. Każdy z wrzecienników ma indywidualny napęd ruchu głównego.

8.       Sposób zamocowania przedmiotu na frezarce zależy od kształtu i wymiarów przedmiotu

obrabianego, wielkości produkcji (jednostkowa, seryjna czy masowa) oraz rodzaju operacji.

a)      Przy frezowaniu płaszczyzn, rowków, wcięć itp. w przedmiotach o prostych kształtach

i o większych wymiarach, przy produkcji jednostkowej lub małoseryjnej zamocowuje się

przedmiot bezpośrednio na stole frezarki, a ustawienie go względem narzędzia odbywa się wg. rys traserskich. Do bezpośredniego zamocowania przedmiotów na stołach

frezarek stosuje się łapy dociskowe i dociski boczne. Jako podkładki (podpórki) pod łapy
dociskowe są stosowane podkładki zwykłe o wysokości równej wysokości przedmiotu w miejscu zamocowania albo podkładki schodkowe, schodkowo-promieniowe i schodkowo-dwudzielne.

b)      Przy produkcji wielkoseryjnej lub masowej mocowanie przedmiotu odbywa się

w specjalnych przyrządach z ustawiakami zapewniającymi prawidłowe ustawienie

przedmiotu względem narzędzia. Te same operacje w przedmiotach drobnych

produkowanych w sposób jednostkowy lub małoseryjny wykonuje się z zamocowaniem

przedmiotu w imadle, a w produkcji masowej – w uchwytach specjalnych,

umożliwiających często jednoczesne zamocowanie i obróbkę kilku przedmiotów.

c)      Imadło maszynowe mocje się bezpośrednio na stole obrabiarki. Wpusty ustalające

których jedna część jest zagłębiona w kanałku imadła a druga (wystająca) w rowku teowym

stołu frezarki zapewniają zachowanie prostopadłości lub równoległości szczęk imadła do osi

wrzeciona frezarki. Imadła szybkomocujące stosuje się przy produkcji seryjnej w celu szybkiego mocowania przedmiotów o nieznacznie różniących się wymiarach. Imadła do

wałków służą do mocowania walcowych przedmiotów przy frezowaniu rowków wpustowych.

9. Podział i przeznaczenie frezów.

W zależności od różnorodności typów i odmian frezy stanowią najliczniejszą grupę narzędzi

skrawających. Podział ich zależy od wielu czynników, np. od ;

- rodzaju ostrzy,

- sposobu mocowania,

- materiału ostrza,

- od przeznaczenia.

Najbardziej ogólnym i najbardziej potrzebnym z praktycznego punktu widzenia jest podział

w zależności od przeznaczenia.

a.       FREZY DO PŁASZCZYZN – należą do nich;

                                                        - frezy walcowe (NFW),

                                                        - frezy walcowo – czołowe (NFC),

                                                        - głowice frezowe (NFZ).

              Frezy walcowe mają ostrza tylko na powierzchni obwodowej. Długość freza dobierana jest

w zależności od szerokości frezowanej płaszczyzny.

              Frezy walcowo – czołowe mają ostrza na powierzchni obwodowej i na jednej powierzchni

czołowej. Znajdują one zastosowanie do frezowania wąskich płaszczyzn lub wcięć bocznych.

              Głowice frezowe są to narzędzia podobnie pracujące jak frezy walcowo – czołowe, lecz

o znacznie większej średnicy i stosowane głównie do frezowania szerokich płaszczyzn.

Głowice frezowe są wykonywane jako narzędzia składane z wymiennymi ostrzami.

b)      FREZY DO ROWKÓW – należą do nich:

                                                        - frezy tarczowe (NFT),

                                                        - frezy trzpieniowe (NFP),

                                                        - frezy kątowe nasadzane (NFK),

                                                        - frezy kątowe trzpieniowe (NFR)

              Rowki o przekroju prostokątnym są wykonywane na frezarkach poziomych frezami

tarczowymi z ostrzami na powierzchni obwodowej i na obu powierzchniach czołowych.

Natomiast na frezarce pionowej rowki proste wykonujemy frezami trzpieniowymi. Frezy

tarczowe i trzpieniowe nalezą do tzw. frezów wymiarowych, ponieważ szerokość freza

tarczowego oraz średnica freza trzpieniowego określają wymiar szerokości frezowanego

rowka. Do frezowania rowków o przekroju trójkątnym służą frezy kątowe z ostrzami na

powierzchniach stożkowych i charakteryzują się kątem. Rowki o przekroju trapezowym,

spełniające przeważnie rolę prowadnic wewnętrznych, są wykonywane frezami

trzpieniowymi kątowymi. Frezy te są przykładami frezów ogólnego przeznaczenia.

W zależności od sposobu zamocowania frezy dzieli się na nasadzane i trzpieniowe.

- frezami nasadzanymi nazywamy frezy które mają otwór do osadzenia na trzpieniu

frezarskim,

- frezami trzpieniowymi nazywamy frezy, które mają część chwytową do zamocowania

w gnieździe wrzeciona frezarki.

W zależności od rodzaju ostrzy rozróżnia się frezy z ostrzami ścinowymi oraz z ostrzami

zataczanymi. Do ostrzy ścinowych należą jednościnowe, dwuścinowe lub z grzbietem

krzywoliniowym oraz zataczane.

10.   Schemat kinematyczny frezarki stołowej uniwersalnej

11.   Wnioski

              Frezarka to maszyna która powstał głównie do obróbki powierzchni płaskich. Jest mniej rozpowszechniona niż tokarka ale jest druga co powszechności obrabiarek stosowanych w przemyśle. budowa frezarki jest bardzo prosta składa sie z łoża na którym  montujemy stół oraz słup na którym z kolei montujemy wrzeciennik. W obecnej chwili w przemyśle mamy już frezarki sterowane numerycznie co pozwala zwiększyć dokładność obróbki. Frezarki te mają już po 5 osi co pozwala obrobić detal z 5 stron na jednym zamocowaniu, co z kolei prowadzi do przyspieszenia produkcji, a co za tym idzie obniżenie kosztów. Napędy w frezarkach konwencjonalnych są za pomocą przekładni zębatych zamontowanych w słupie i wrzeciennik. W obecnych frezarkach sterowanych numerycznie napęd zapewnia silnik elektryczny o zmiennych obrotach a przeniesieniu momentu na śruby pociągowe lub wrzeciono odbywa sie bezpośrednio lub z użyciem przekładni pasowej.

12.   Lietratura:

·         GARANT Poradnik obróbki Skrawaniem Frezowanie

·         "Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem" Jan Kosmol, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne  Warszawa 1995

·         "Narzędzia skrawające" Piotr Cichosz, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne  Warszawa 2006