Forgas.docx

Forgas: Podróż wgłąb umysłu społecznego osoby stosującej ostracyzm.

Psychologia społeczna

- Ostracyzm przybiera wiele form - np. traktowanie kogoś jak powietrze, wykluczenie z               grupy, ekskomunika, zesłanie, „zarazki” wśród młodzieży szkolnej itd.

- źródło ostracyzmu - osoba stosująca ostracyzm

- ostracyzm - zjawisko ponadczasowe

- jednostka, która odróżnia się od grupy może zostać wykluczona, podporządkowujemy się               grupie, aby uniknąć wykluczenia, obecność innych facylituje nasze zachowania,               częściowo dlatego, że obawiamy się negatywnych ocen , staramy się przedstawiać               siebie w lepszym świetle

- taksonomiczne (sysytematyczne) wymiary ostracyzmu:

              1. Zauważanie (visibility) - czy osoba stosująca ostracyzm jest skłonna zauważać               ofiarę. 3 podkategorie - ostracyzm fizyczny (fizyczne odizolowanie od ofiary),               społeczny (ignorowanie ofiary, pomimo fizyczbego przebywania w tym samym               miejscu) i wirtualny (nieodbieranie telefonów, SMSów, e-maili itd.).

              2. Motywacja - dlaczego stosujemy ostracyzm. 5 podkategorii - nieostracyzm               (sytuacje, które mogą się wydawać jako ostracyzm, ale nim nie są - np. jesteśmy źle               zrozumiani, myślimy, że ktoś nas ignoruje, a naprawdę nie ma czasu itd.), ostracyzm               związany z rolą społeczną (aprobowany, a nawet zalecany przez normy społeczne -               np. nie wpatrywanie się w ludzi w autobusie czy windzie), ostracyzm punitywny-              karny (stosowany do ukarania kogoś za to jaki jest lub co zrobił), ostracyzm               obronny (stosowanie ostracyzmu w celu uniknięcia bycia jego ofiarą ze strony kogoś               innego - ochrona dla ego) i ostracyzm nieświadomy (kiedy nie zdajemy sobie               sprawy, że istnieje ktoś, kogo ignorujemy. Szczególnie dotkliwy dla ofiar, bo czują się               niegodne uwagi).

              3. Stopień - zamierzony lub spostrzegany stopień ostracyzmu. Od ledwie               dostrzegalnych do całkowitej nieświadomości istnienia drugiej osoby. Odnosi się do               intensywności kontaktu wzrokowego, liczby wypowiedzi i stopnia, w jakim               zachowania werbalne źródła ostracyzmu są pozbawione komponentu afektywnego.               Przy niskim stopniu ostacyzmu zachowanie jest bardziej niejednoznaczne.

              4. Jasność przyczyn - dwa aspekty: czy zachodzi i dlaczego. Ostracyzm może być               niezapowiedziany i nieoczekiwany. Źródło może zaprzeczać, żeby uniknąć               przepraszania i spotęgować niepewność ofiary. Prowadzi to do poczucia braku               kontroli u ofiary.

- Czynniki poprzedzające ostracyzm - przyczyny, cechy, które mogą predysponować               jednostki do stosowania ostracyzmu - np. osoby, które nie lubią otwarcie               rozwiązywać konfliktów, łatwo ulegają frustracji, albo brak im pewności siebie w               kłótni, unikają eskalacji konfliktu. Innymi przyczynami mogą być ograniczenia               właściwości sytuacji np. obecność innych ludzi albo cechy ofiar np. osoba jest               „wdzięcznym” obiektem ostracyzmu.

- Wpływ ostracyzmu na potrzeby i wzbudzone reakcje -

              a) uniemożliwia lub utrudnia zaspokojenie potrzeb przynależności (nawet podczas               kłótni występuje poczucie więzi, choć negatywnej, a brak tego poczucia zrywa więź),               kontroli (ostracyzm jest jednostronny, w przeciwieństwie do kłótni), wysokiej               samooceny (czujemy się ukarani, negatywnie ocenieni) oraz sensu życia (jeśli inni               nas ignorują, czujemy się niepotrzebni). Te potrzeby mają znaczenie dla dobrostanu               jednostki. W wielu kulturach ostracyzm nosi nazwę śmierci społecznej, jako że tak               wyglądałoby życie społeczeństwa, gdyby ta jednostka rzeczywiście umarła.

              b) natychmiastowe reakcje - afekt negatywny i ogólne poczucie zranienia.               Podejmowanie przez jednostkę prób usunięcia zagrożenia lub odzyskania tego, co               zostało utracone. Np. przypominanie sobie o innych grupach, które nas nie ignorują,               próby sprawowania kontroli, poszukiwanie innych form autoafirmacji, tworzenie \              wzmocnienia zabezpieczeń, które odgradzają Ja od wyrazistych informacji               dotyczących śmiertelności.

              Próby te mają swoje granice i po wielokrotnym kontakcie z zagrożeniem następuje               internalizacja utraty możliwości zaspokajania potrzeb. Prowadzi to do alienacji,               bezradności, depresji, rozpaczy i myśli samobójczych.

- Wpływ ostracyzmu na potrzeby osób, które go stosują - poczucie przynależności i               kontroli. Kiedy dwie osoby stosują ostracyzm wobec trzeciej czują pomiędzy sobą               więź. Kiedy stosujemy ostracyzm punitywny mamy poczucie kontroli.

- Badania nad osobami doświadczającymi ostracyzmu

              1. Metoda zabawy piłką - podczas zabawy niektóre osoby zostawały wykluczone z               gry i mogły jedynie przyglądać się zabawie. Po zakończeniu do wykonania było               zadanie wymagające kreatywności. U kobiet, które były wykluczone zaobserwowano               potrzebę kompensacji społecznej - wkładały w to zadanie więcej wysiłku. U               mężczyzn zaobserwowano zjawisko próżniactwa społecznego (brak wkładu               osobistego w działaniach grupowych, kiedy wysiłek indywidualny nie ma znaczenia),               niezależnie, czy byli wykluczeni, czy nie. U obu płci zaobserwowano afekt               negatywny.

              2. Ostracyzm w trakcie rozmowy - osoby ignorowane z niejasnych przyczyn podczas               rozmowy również wkładały więcej wysiłku w pracę grupową w późniejszym zadaniu.

              3. Podczas wirtualnej gry w piłkę. Osoby wykluczane prezentowały postawę               konformistyczną - częściej niż niewykluczani zgadzali się z błędnymi sądami               percepcyjnymi formułowanymi przez nową grupę.

              4. Badanie z piłką również wykazało, że wykluczone osoby mają wyższą potrzebę               sprawowania kontroli.

- Badania nad osobami stosującymi ostracyzm

              1. Metoda badań samoopisowych - grupa poproszona o spisanie sytuacji, w których               stosowali ostracyzm i opisania uczuć im towarzyszących. Wymieniane były:               wzmocnienie poczucia kontroli, zagrożenie poczucia przynależności, jednoczesne               zagrożenie i umocnienie samooceny i poczucia sensu życia.

              2. Badanie samoopisowe wykazało, że jednostki o niższej samoocenie częściej stosują               strategię ostracyzmu i traktują ją raczej jako metodę manipulacji. Ludzie o wysokiej               samoocenie raczej używają ostracyzmu jako sposobu zerwania więzi z kimś, z kim               nie chcieli spędzać czasu. Osoby ignorujące dokonują też niższych ocen               ignorowanych.

              3. Metoda dziennika - każda z osób miała rolę ignorowanego lub ignorującego i               musieli zapisać swoje uczucia. Ignorujący mieli poczucie siły, więzi z innymi               ignorującymi i podwyższeniem swojego spostrzeganego statusu.