transformator.pdf
(
1173 KB
)
Pobierz
POLITECHNIKA LUBELSKA
Wydział Elektrotechniki i Informatyki
Katedra Sieci Elektrycznych i Zabezpieczeń
LABOTATIRIUM POMIARÓW I EKSPLOATACJI
W ELEKTROENERGETYCE
Pomiary eksploatacyjne transformatora 15/0,4 kV na
czynnej stacji napowietrznej
Instrukcja ćwiczeniowa
Pomiary eksploatacyjne transformatorów 15/0,4 kV
2
1
Wiadomości ogólne i wprowadzenie do ćwiczenia
1.1. Zagadnienie przygotowania
transformatora.
miejsca
pracy
do
pomiarów
czynnego
Ze względów bezpieczeństwa, ale nie tylko, wszelkie prace wykonywane
w energetyce są obwarowane pewnymi przepisami i normami, co w ogólnym zarysie
sprowadza się do tego, że wykonanie ich jest określone w pewien charakterystyczny
sposób zależny od: zakresu pracy, występujących zagrożeń, okoliczności losowych,
do jakich często dochodzi, itp. Podstawowym dokumentem, według którego wykonuje się
prace w energetyce jest „INSTRUKCJA ORGANIZACJI BEZPIECZNEJ PRACY PRZY
URZĄDZENIACH I INSTALACJACH ENERGETYCZNYCH ORAZ DOKUMENTY
Z NIĄ ZWIĄZANE”. Dodatkowe przepisy określane są w instrukcjach stanowiskowych
dla konkretnych stanowisk pracy w sektorze energetycznym. Znajomość tych przepisów
i co więcej przestrzeganie ich w sposób bezwzględny powinno być sprawą kluczową
w każdym zakładzie.
Prace na czynnych urządzeniach i na instalacjach elektroenergetycznych mogą
być wykonywane na polecenie pisemne, dyspozytorskie, ustne lub bez polecenia oraz
prace wykonywane po napięciem.
Prace na polecenie pisemne:
– wykonywane w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia
ludzkiego (prace, w których występuje zbliżenie, skrzyżowanie
z innymi obiektami energetycznymi będącymi pod napięciem, ale mogą
to być też drogi, koleje, linie energetyczne itp.),
– dla których prowadzący eksploatację lub poleceniodawca uzna
to za stosowne,
– wykonywane przez pracowników nie będących pracownikami zakładu
prowadzącego eksploatację danego urządzenia, z wyjątkiem prac,
dla których warunki pracy ustalono w odrębnym piśmie.
Bez polecenia mogą być wykonywane:
– czynności związane z ratowaniem zdrowia i życia ludzkiego,
– czynności związane z zabezpieczeniem urządzeń i instalacji
przed zniszczeniem,
– prace eksploatacyjne w tym w warunkach szczególnego zagrożenia
określone w instrukcjach stanowiskowych i wykonywane przez
uprawnione i upoważnione osoby.
Prace na polecenie dyspozytorskie to prace określone również w instrukcjach
stanowiskowych, wykonywane przez uprawnione i upoważnione osoby. Są to prace
dokładnie wyszczególnione pod względem rodzaju i zakresu pod powyższym tytułem.
Prace na polecenie ustne to wszystkie inne prace, nie ujęte wyżej.
Prace wykonywane pod napięciem są to prace określone w specjalnych instrukcjach
i wykonywane według specjalnych kart technologicznych przez osoby do tego
przeszkolone i posiadające odpowiednie uprawnienia.
Zdecydowana większość prac w energetyce jest wykonywana przez osoby do tego
przeszkolone i posiadające ważne zaświadczenia kwalifikacyjne odpowiedniej grupy.
Określenie z pośród tej grupy osób funkcyjnych tj. poleceniodawcy, koordynującego,
dopuszczającego, kierującego zespołem pracowników, nadzorującego i kierownika robót
i narzucenie im określonych obowiązków ma powodować, że wykonywana praca powinna
być pracą przede wszystkim bezpieczną.
Pomiary eksploatacyjne transformatorów 15/0,4 kV
3
Reasumując należy stwierdzić, że każda praca wykonywana na urządzeniach
energetycznych (gdzie nie ma znaczenia, czy są one czynne, czy też wyłączone) wymaga
zachowania pewnej procedury:
– zgłoszenia osobie prowadzącej ruch energetyczny (jest to zazwyczaj dyżurny
RDM, koordynujący) zasadności, konieczności, bądź konkretnej pracy i uzyskanie
od niego zgody na dokonanie odpowiednich przełączeń w odpowiedniej kolejności
oraz zgody na przygotowanie miejsca pracy (zgłoszenie takie nie dotyczy prac
wykonywanych bez polecenia określonych powyżej).
Przed przystąpieniem do wykonywania prac przy urządzeniach
i instalacjach elektroenergetycznych wyłączonych z pod napięcia
należy:
–
zastosować odpowiednie zabezpieczenie przed przypadkowym
załączeniem napięcia,
–
wywiesić tablicę ostrzegawczą w miejscu wyłączenia obwodu o treści
„Nie załączać. Pracują ludzie”,
–
sprawdzić brak napięcia na wyłączonym obwodzie,
–
uziemić wyłączone urządzenie z każdej strony, z której jest możliwość
pojawienia się napięcia.
CZYNNOŚCI ZWIĄZANE Z ZAŁOŻENIEM UZIEMIENIA NALEŻY WYKONAĆ
NIEZWŁOCZNIE PO SPRAWDZENIU BRAKU NAPIĘCIA.
NALEŻY PRZESTRZEGAĆ KOLEJNOŚĆ ZAKŁADANIA KOŃCÓWEK
UZIEMIENIA:
–
w pierwszej kolejności zakładamy końcówkę na bednarkę uziemiającą
obiektu, a następnie na poszczególne fazy zaczynając
od najbliższej,
–
kolejność zdejmowania uziemienia jest dokładnie odwrotna.
W MOMENCIE ZDJĘCIA UZIEMIEŃ OBIEKT TRAKTOWAĆ NALEŻY JAK
POD NAPIĘCIEM.
–
zabezpieczyć i oznaczyć miejsce pracy odpowiednimi oznaczeniami
(taśma lub łańcuch ostrzegawczy) i tablicami ostrzegawczymi o treści
„Tu pracuj”, „Miejsce pracy”, „Pod napięciem”, itp.,
– po wykonaniu powyższych czynności kolejny raz zgłoszeniu koordynującemu
stanu urządzeń i gotowości do wykonywania pracy. Bezwzględnie należy
powiadomić dyżurnego o ewentualnych nieprzewidzianych sytuacjach
i okolicznościach, do których doszło podczas wykonywania czynności związanych
z przygotowaniem miejsca pracy. Dopiero po otrzymaniu zgody od niego można
przystąpić do wykonywania pracy,
– pracę należy wykonywać ściśle przestrzegając instrukcji stanowiskowych i stosując
się do przepisów instrukcji organizacji bezpiecznej pracy stosując odpowiedni
sprzęt BHP i narzędzia mając świadomość, że tylko wówczas ryzyko wypadku
zmniejszamy do minimum,
– zakończenie pracy wymaga również zgłoszenia do koordynującego i dopiero
po uzyskaniu jego zgody można przystąpić do likwidowania miejsca pracy.
Zabronione jest zdejmowanie jakichkolwiek zabezpieczeń (uziemień, blokad, itp.)
bez zgody ze względu na ewentualne zagrożenia dla innych zespołów ewentualnie
wykonujących w pobliżu pracę. Tylko na wyraźne polecenie koordynującego
można przystąpić do wprowadzania układów pod napięcie po wcześniejszym
upewnieniu się o wyprowadzeniu ludzi z miejsca pracy, zdjęciu uziemień
i założeniu wymaganych barier i blokad urządzeń w czynnym ruchu
eksploatacyjnym.
Pomiary eksploatacyjne transformatorów 15/0,4 kV
4
1.2. Oględziny zewnętrzne i ich zakres
Do oględziny zewnętrznych podczas badań transformatora wyłączonego sprawdzić
należy:
– poziom oleju w olejowskazie,
– szczelność kadzi transformatora wraz z radiatorami,
– stan urządzeń pomocniczych,
– stan połączeń śrubowych i szynowych,
– stan izolatorów (ślady wyładowań, brud, wycieki oleju, ewentualne pęknięcia),
– stan połączeń między izolatorem i kadzią
– stan napędu przełącznika zaczepów,
– stan odgromników oraz uziemień roboczych i ochronnych,
– stan ogrodzeń, zamków oraz porządek wokół transformatorów.
Na podstawie tego rodzaju zabiegów można jedynie dokonać wizualnej oceny stanu
technicznego, ale te zabiegi pozwalają na monitorowanie żywotności transformatora
i pozwalają szybko reagować na eksploatacyjne usterki w pracy transformatora mogące
wystąpić na skutek np: procesów starzenia się, działania warunków atmosferycznych
i zdarzeń losowych.
1.3. Pomiar rezystancji i ciągłości uzwojeń transformatora oraz kryterium oceny
Pomiaru dokonujemy po wyłączeniu transformatora spod napięcia i po odłączeniu
jego wszystkich zacisków od sieciowego układu pracy. Razem z pomiarem rezystancji
należy wykonywać pomiar temperatury uzwojeń. W transformatorach o mocy 1,6MVA
i mniejszych, niemających gniazda termometrowego w pokrywie, jako temperaturę
uzwojeń przyjąć należy temperaturę powierzchni kadzi na 2/3 jej wysokości, zmierzoną
termometrem przez dotyk.
W przypadku transformatora na stanowisku laboratoryjnym za temperaturę
uzwojeń przyjmujemy temperaturę otoczenia.
Śrubowe końce uzwojeń na izolatorach przepustowych transformatora powinny
być bezwzględnie oczyszczone z zanieczyszczeń związanych z eksploatacją.
Bezwzględnie należy pamiętać o bezpieczeństwie przy wykonywaniu tych
pomiarów – moment włączania i wyłączania źródła służącego pomiarom indukuje
w sąsiednim uzwojeniu napięcie, którego wartość jest oczywiście zależna od przekładni
i napięcia zasilania. To indukowanie trwa ułamek sekundy i nie stanowi ono w zasadzie
zagrożenia dla człowieka, ale biorąc pod uwagę jego niespodziewane zaistnienie może
stanowić wtórne zagrożenie(np.; w postaci upadku z wysokości).
Pomiar dokonywany jest pomiędzy liniowymi zaciskami uzwojenia górnego
i dolnego napięcia. Jeżeli punkt neutralny uzwojenia jest wyprowadzony, to można
mierzyć rezystancję poszczególnych faz, jednak pod warunkiem, że rezystancja przewodu
neutralnego nie przekroczy 2% fazowej rezystancji uzwojenia. Informacja o wartości
rezystancji przewodu neutralnego znajduje się w dokumentacji producenta. W przypadku
braku takiej informacji dla poprawienia dokładności pomiarów jest zasadniejsze
wykorzystywanie tylko zacisków fazowych.
W transformatorach z regulacją przekładni w stanie beznpięciowym należy wykonywać
trzy pomiary, tj. na zaczepie znamionowym oraz na zaczepach skrajnych.
W transformatorach z regulacją przekładni w stanie beznpięciowym należy wykonywać
trzy pomiary, tj. na zaczepie znamionowym oraz na zaczepach skrajnych.
Pomiaru dokonuje się metodą techniczną, przyrządami klasy 0,5 lub metodą mostkową
(mostkiem Thomsona lub mostkiem Wheatsone’a w zależności od wielkości rezystancji).
Ze zmierzonych rezystancji uzwojeń transformatora pomiędzy zaciskami liniowymi
oblicza się rezystancję faz oraz średnie rezystancje faz wg niżej podanych wzorów:
Pomiary eksploatacyjne transformatorów 15/0,4 kV
5
– dla uzwojeń połączonych w trójkąt:
(1.1)
– dla uzwojeń połączonych w gwiazdę lub w zygzak:
(1.2)
w których:
R
A
, R
B
, R
C
- rezystancja faz uzwojeń A, B, C połączonych w gwiazdę lub zygzak, w Ω,
R
1
, R
2
, R
3
- rezystancja uzwojeń fazowych połączonych w trójkąt (poszczególne fazy
określane są na podstawie grupy połączeń), w Ω,
R
fśr
– średnia wartość rezystancji, w Ω,
R
AB
, R
BC
, R
CA
– rezystancje zmierzone pomiędzy zaciskami uzwojeń transformatora AB,
BC, CA, w Ω,
Jeżeli dla połączeń w trójkąt wartości zmierzone nie odbiegają od siebie (do 3%),
to średnią wartość rezystancji możemy obliczyć z poniższego wzoru:
(1.3)
Rezystancje zmierzone lub przeliczone poszczególnych uzwojeń transformatora należy
sprowadzić do temperatury odniesienia 20˚C według zależności:
dla uzwojeń miedzianych
(1.4)
dla uzwojeń aluminiowych
Plik z chomika:
FoxXu
Inne pliki z tego folderu:
transformator.pdf
(1173 KB)
Inne foldery tego chomika:
cw 01 rezystancja uziemienia
cw 02 impedancja uziemienia
cw 03 pp
cw 04 organizacja
cw 05 instal nn
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin