R-Siebert P.-Historia Kościoła 1938.pdf

(9426 KB) Pobierz
PAWEŁ SIEBERT
HISTORIA KOŚCIOŁA
Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO PRZEŁOŻYLI I DLA
POLSKICH LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH
PRZYSTOSOWALI
KS. A. R ONDT HA L E R
i
KS. E DWA R D WENDE
WARSZAWA 1938
SKŁAD GŁÓWNY W KSI ĘGARNI W. MIETKE, WSPÓLNA 10
Cena zl 4.50
SPIS RZECZY.
Str.
Przedmowa ...........................................................................................
1
A. Czasy pierwotnego katolicyzmu.
§ 1. Świat starożytny na przełomie w ie k ó w .............................
3
§ 2. Działalność a p o s t o łó w ............................................................
6
§ 3. Życie zborów apostolskich.....................................................
9
§ 4. Walka chrześcijaństwa z państwem pogańskim . . . .
11
§ 5. Walki ideowe w epoce apologety k i ...........................................17
§ 6. Ustrój. Powstanie p a p iestw a .......................................................21
§ 7. N abożeństw o.....................................................................................25
§ 8. Sztuki p l a s t y c z n e ......................................................................... 27
§ 9. Moralność. Powstanie klasztorów .................................................30
§ 10. Atanazy i Ariusz. Sobory ekum eniczne.....................................34
§ 11. A u g u sty n ........................................................................................... 36
B. Czasy rzymskiego katolicyzmu.
§ 12. Misja śród szczepów g e r m a ń s k ic h .......................................... 41
§ 13. Misja śród Słowian. Przyjęcie chrztu przez Polskę.
Wiek XI w P o lsc e ..........................................................................45
§ 14. Wzrost potęgi p a p i e s t w a .............................................................50
§ 15. Przewaga władzy p a p ie s k ie j.......................................................55
§ 16. Upadek papiestwa. Sobory reform atorskie...............................58
§ 17. Z a k o n y ........................................................................................... 65
§ 18. S c h o la s t y k a ..................................................................................... 70
§ 19. Nauka o sakram entach................................................................... 72
§ 20. M i s t y k a ........................................................................................... 75
§ 21. N abożeństw o..................................................................................... 76
§ 22. Sztuki p l a s t y c z n e ......................................................................... 79
§ 23. Reformatorzy przed R e fo r m a c ją .................................................83
§ 24. Husytyzm w P o ls c e ......................................................................... 89
§ 25. H u m a n i z m ..................................................................................... 94
C. Kościół od czasów Reformacji.
§ 26. Rozwój poglądów Lutra na z b a w ie n ie .............................. 99
§ 27. Spór o o d p u s ty .............................................................................. 102
§ 28. Rozłam z Rzymem i nowe zasady w i a r y ........................ 105
§ 29. Wormacja i W a rtb u rg ..............................
. . . .
108
§ 30. Reformacja i rew olu cja ................................................................. 110
§ 31. Sekularyzacja Prus Książęcych . . . .
. . .
112
§ 32. Reformacja w Gdańsku i Prusach Królewskich . . . .
118
§ 33. Początki ruchu reformac. w Polsce za Zygmunta Starego
121
§ 34. Reformacja w Niemczech do protestacjiw Spirze .
. . 127
§ 35. Zwingli i L u t e r ............................................................................. 129
§ 36. Sejm w A u gsbu rgu ....................................................................... 132
§ 37. Protestantyzm aż do śmierci L u t r a ......................................... 133
Str»
§ 38. Działalność Lutra na polu wewnętrznej rozbudowy Refor­
macji
..............................
135
§ 39. Walki po śmierci L u t r a ...............................................139
§ 40. Kalwinizm.............................................................................141
§ 41. Restauracja kościoła rzy m sk ieg o.................................. 145
§ 42. Stanowisko Zygmunta Augusta wobec Reformacji w Polsce 147
§ 43. Walka sejmowa o podstawy prawne istnienia protestan­
tyzmu w P o l s c e .................................................... ..
148
§ 44. Trzy główne kierunki reformacyjne w Polsce. . . .
153
§ 45. J e z u i c i .............................................................................156
§ 46. Dążenie do stworzenia jednego kościoła ewangelickiego
w Polsce. Zgoda sandom ierska................................... 162
§ 47. Erazm Gliczner S k r z e t u s k i .........................................168
§ 48. Konfederacja warszawska 1573 r.......................................172
§ 49. Arianie p o l s c y .................................................................174
§ 50. Walki między protestantyzmem a katolicyzmem w różnych
k r a ja c h ..............................................................................179
§ 51. J a n s e n i z m .......................................................................182
§ 52. Kontrreformacja w N ie m c z e c h ..................................... 183
§ 53. Ortodoksja lu tersk a ...........................................................186
§ 54. P i e t y z m .............................................................................187
§ 55. Reformacja na Śląsku C ieszyńskim .............................193
§ 56. Wpływ Reformacji na rozwój kultury w Polsce
.
. . 197
§ 57. Reakcja katolicka w Polsce do końca XVII w iek ir.
. . 201
§ 58. Epoka O ś w ie c e n ia ........................................................... 211
§ 59. „Sprawa dysydencka“ w Polsce w XVIII wieku. . . .
221
§ 60. Teologia ewangelicka w wieku XIX i X X .................227
§ 61. Dążności do zjednoczenia śród ewangelików w Niemczech
230
§ 62. Kościół rzymski w w. XIX i X X ...................................233
§ 63. Wewnętrzne różnice między protestantyzmem a katoli­
cyzmem r z y m s k i m
239
§ 64. Kościół g reck o-p ra w osła w n y .........................................243
§ 65. Sekty protestanckie...........................................................245
§ 66. Misja śród pogan w kościele ew angelickim ................ 248
§ 67. Misja w e w n ę t r z n a ...........................................................251
§ 68. Kościół ewangelicko-augsburski w Polsce w w. XIX i XX
256
§ 69. Pieśń i muzyka kościelna. Architektura.......................264
§ 70. Zabiegi o zbliżenie między k o ś c i o ła m i.......................271
Dodatek
I. Z ksiąg symbolicznych kościoła ewangelicko-augsburskiego
Symbole starokościelne..............................
275
Konfesja A u g s b u r s k a ................................................277
II. Ze skarbca pieśni starokościelnych........................................ 287
III. Z pism Lutra (O wolności chrześcijanina)........................ ......
289
IV. Z aktu Konfederacji Warszawskiej 1573 r................................. 291
V. . C h r o n o l o g i a ............................................................................293
PRZED M OW A
Książka niniejsza jest opracowaniem znakomitego
podręcznika niemieckiego do nauki historii kościoła w uję­
ciu e w a n g e l i c k i m , przeznaczonego dla wyższych
klas szkól średnich. Oryginał wyszedł w r. 1926 w pią­
tym wydaniu; autorem jego jest wytrawny pedagog,
pastor P a w e ł S i e b e r t , dziś ju ż emerytowany dyrek­
tor państwowego gimnazjum w Quedlinburgu, z którego
pióra wyszedł również szereg innych podręczników do
nauki religii.
Na podstawie zezwolenia, którego udzielił łaska­
wie Szanowny Autor, wprowadziliśmy do jeg o książki
pewne zmiany i uzupełniliśmy ją zarysem dziejów Re­
formacji w Polsce, aby podręcznik przystosować do
potrzeb szkoły polskiej, i wypuszczamy go w świat
z przeznaczeniem dla polskiej młodzieży szkolnej na
poziomie liceów ogólnokształcących.
Oryginał uwzględnia dosyć szeroko tytuły dzieł
z zakresu lektury szkoły średniej w Niemczech z przed
lat 15— 20, lecz pod tym względem opracowanie nasze
nie może mu dorównać m. i. z powodu różnicy progra­
mów. Liczne spotykane w oryginale cytaty greckie z o ­
stały przez nas opuszczone, gdyż młodzież ucząca się
tego języka należy obecnie w kraju naszym do rzadkich
wyjątków. Na równi z oryginałem staraliśmy się nato­
miast uwzględnić rozwój genetyczny dziejów ze wskaza­
niem przyczyn i skutków. Przy przedstawieniu zdarzeń
politycznych opuszczono zbędne szczegóły, uwzględnio­
no natomiast zazębianie się religii z kulturą ogólną.
Sądzimy że książka w takiej formie odpowiada istotnym
potrzebom szkoły i że spotka się z życzliwym przyję­
ciem.
Czcigodnemu Autorowi za zgodę na przeróbkę
Jego dzieła składamy niniejszym słowa serdecznej p o ­
dzięki.
Warszawa,
dnia 30 sierpnia 1938 r.
Ks. A dolf Rondthaler
i
Ks. Edward Wende
Zgłoś jeśli naruszono regulamin